Podobnie, jak na lekcjach języka polskiego, przyrody, czy geografii, co jakiś czas także na historii musimy [my nauczyciele] razem z uczniami wyjaśniać pewne skomplikowane słowa za pomocą słownika lub leksykonu. Nieraz udaje nam się znaleźć wyczerpujące wyjaśnienie poszukiwanego przez nas hasła, ale w sposób trudny, a zarazem nudny opisane. Innym razem z kolei opis nie jest dość konkretny dla uczniów, pozostawia zbyt dużą dowolność w odbiorze przez młodych ludzi, a przy tym jest zanadto krótki i niezrozumiały. Co ciekawe, sięgając po „Zabawny leksykon historyczny w 888 pytaniach i odpowiedziach” znalazłem wszystko w jednym woluminie do pracy na lekcjach historii, dzięki czemu od tej pory w zupełności on mi wystarcza do odpowiedniego wyjaśniania dzieciom wszelkich wątpliwości i trudności słownictwa historycznego.

Wspomniany leksykon został napisany przez Jana Stanisława Kopczewskiego a rysunki do niego przygotował Jerzy Flisak. Całość została wydana przez Dom Wydawniczy Bellona w 2004 roku. „Zabawny leksykon” ma ciekawą konstrukcję. Na początku leksykonu znajduje się spis haseł, zawierający wszystkie pojęcia wraz z podanymi numerami podwójnych stron (strony pytań i strony odpowiedzi). Pojawiające się pojęcia zostały ułożone alfabetycznie od litery „A” i hasła „Armaty” aż po literę „Ż” i słowo „Żurawie i żurawiejki”. Jak wspomniałem konstrukcja słownika jest niezwykle ciekawa i zarazem bardzo nietypowa dla tego gatunku książek. Podane hasła, w ilości 80, są jakby tematycznymi kategoriami, do których zostały przygotowane przez autora pytania. W sumie wszystkich pytań jest – jak w tytule – 888 i tyleż samo znajdą czytelnicy odpowiedzi, które autor ujął wyrażeniem „888 trafnych odpowiedzi”. Zostały one przygotowane w różnym zakresie, zarówno krótszych, jak i dłuższych tekstów w formie anegdot, ciekawostek, dowcipnej konwencji. Dla przykładu pod kategorią „Flagi, bandery i sztandary” znajdą czytelnicy takie pytania, jak: „195 – Co to takiego Jolly Roger?” lub „196 – Jakie jest pochodzenie barw flagi francuskiej?”.

W „Zabawnym leksykonie” będą więc mogli czytelnicy przeczytać różne pytania, te proste, które jednak nie raz dostarczą nauczycielowi na lekcjach historii najwięcej problemów z ich wyjaśnieniem, tzn. oczywistych w swej treści, ale już nieoczywistych w wyjaśnieniach dla uczniów, jak również pytania trudne, stanowiące nie lada zagadkę dla niejednego historyka. Zainteresowani, przeglądając niniejszy leksykon natrafią także na zabawne hasła – jak wskazuje tytuł tegoż dzieła – które może nie same, ale odpowiedzi do nich, wywołają uśmiech na niejednej twarzy. Wreszcie wśród pytań pojawia się także „Co to takiego Bellona”. Odpowiedz pozwolę sobie zacytować tutaj w pełni, gdyż warto byłoby wiedzieć, skąd pochodzi nazwa tak wyjątkowego na polskim historycznym rynku wydawniczym Wydawnictwa, jakim jest właśnie Bellona. „139 – Kto trzyma tę książkę w ręku, ten wie, że Bellona to Dom Wydawniczy, który wydaje na świat książki. Wydawnictwo Bellona powstało w 1990 z usamodzielnionego dawnego Wydawnictwa Ministerstwa Obrony narodowej, a po połączeniu się w 199r z „Prasą Wojskową” utworzony został Dom Wydawniczy Bellona, w obecnym kształcie, który wydaje zarówno książki, jak i prasę („Żołnierza Polskiego”, „Polskę Zbrojną” i in.).

Ale skąd nazwa Bellona? Nazwa ta nie wywodzi się z włoskiego, gdzie „bello” znaczy „piękny”, lecz z łaciny, gdzie „bellum” oznacza „wojnę”. bellona w mitologii rzymskiej – to imię bogini wojny, żony czy też przyjaciółki (niektórzy wolą ją nazywać towarzyszką) boga wojny Marsa. Miała ona swoją własna świątynię na Polu Marsowym w Rzymie, gdzie przyjmowani byli wodzowie powracający ze zwycięskiej wojny i ubiegający się o prawo odbycia triumfu. Tak więc w nazwie Bellona Tak więc w nazwie Bellona zawarta jest tradycja wojskowa, ale nie ta spod znaku groźnego Marsa, lecz sympatyczniejszej od niego Bellony”.

Całość, opatrzona zabawnymi rysunkami przygotowanymi do każdej literki haseł, potwierdza jedynie zabawny charakter wspomnianego leksykonu historycznego. Do przeczytania, a przede wszystkim korzystania przez nauczycieli i uczniów serdecznie zachęcam !

 

Autor: Jan Stanisław Kopczewski

Tytuł: „Zabawny leksykon historyczny w 888 pytaniach i odpowiedziach”

Wydawca: Bellona

Miejsce i rok wydania: Warszawa 2004

Liczba stron: 367