Mieszkasz na ulicy znanego bohatera historii Polski, króla, dowódcy, twórcy sztuki czy wybitnego literata, ale niewiele z głowy umiesz o nim powiedzieć? Zagadnął Cię kiedyś krewny o patrona Twojej ulicy, ale nie umiałaś/umiałeś przytoczyć niczego na jego temat? Spokojnie, statystycznie większość z nas lub inaczej, ludzi mieszkających na ulicy znanego patrona, nie koniecznie ma wiedzę na jego temat. Tak to już jest, że najciemniej pod latarnią. Na szczęście zamiast sprawdzać w encyklopediach czy czytać biogramy w Internecie znalazłem szybkie wyjście z kłopotliwej sytuacji. Mianowicie, wystarczy mieć pod ręką pewną książkę, a każdy będzie miał wystarczającą wiedzę o swoim patronie. O jaką publikację chodzi … ? Już wyjaśniam …

Słownik patronów ulic Warszawy

W ostatnim czasie przypadkowo w moje ręce wpadł Słownik patronów ulic Warszawy. Jak dobrze, że niektórzy pozbywają się czasem książek w związku z przechodzeniem na emeryturę lub przeprowadzką. Bez tego nie byłoby interesujących darów, ale to już historia na inną opowieść.

 

Wspomniany słownik wydany nakładem uznanego na rynku Wydawnictwa DiG w 2002 roku, stanowi niezwykle interesujące dzieło dla wszystkich warszawiaków-regionalistów. Nawet Ci, którzy nie interesują się historią lokalną stolicy Polski, znajdą w nim przydatne informacje, czyli wiedzę o patronie ulicy, przy której mieszkają. Słownik został wydany pod redakcją Stanisława Ciepłowskiego przy współpracy z Muzeum Historycznym Miasta Stołecznego Warszawy. Może on być niezwykle przydatnym źródłem wiedzy o patronach warszawskich ulic, ale także postaciach nierzeczywistych znanych z literatury czy sztuki użyczających swojego imienia i nazwiska lub jednego z nich, stołecznym ulicom.

Słownik został jasno podzielony, aby w jak najlepszy sposób mógł zostać wykorzystany przez czytelników, warszawiaków. Dzięki klarownemu podziałowi publikacji znalezienie takiego czy innego nazwiska patrona ulicy nie będzie stanowiło dla nikogo żadnego problemu.

Słownik zaczyna się wstępem, w którym został wyraźnie określony cel wydania, czyli zaprezentowanie wszystkich rzeczywistych oraz nierzeczywistych patronów warszawskich ulic. Następnie w książce czytelnicy znajdą wykaz skrótów, wykaz skrótów nazw instytucji, stowarzyszeń oraz to, co najważniejsze, czyli hasła alfabetycznie przedstawione od litery „A” do litery „Ż”. Na końcu dzieła został opublikowany wykaz nazwisk patronów ulic usuniętych z nazewnictwa miejskiego Warszawy w latach 1989-1999, po nim zaś szczegółowy Spis haseł z odwołaniem do konkretnego nazwiska i strony w słowniku oraz wyodrębniony spis haseł postaci nierzeczywistych.

Zobacz także leksykon dotyczący terminów historycznych i ich wyjaśnienia, czyli Zabawny leksykon historyczny w 888 pytaniach i odpowiedziach – recenzja.

W słowniku znajdziemy hasła dotyczące takich osób, jak władcy Polski (Kazimierz Wielki, Jan III Sobieski, Władysław Łokietek czy Władysław Jagiełło), politycy (Roman Dmowski, Józef Piłsudski, Ignacy Jan Paderewski), poeci/literaci (Julian Tuwim, Horacy, Jan Kochanowski), malarze (Juliusz Kossak, Pablo Picasso) i przedstawicieli wielu innych zawodów, którzy w swoich dziedzinach odnieśli wielki sukces w Polsce, czy za granicą.

Niniejszy Słownik patronów ulic Warszawy nie pretenduje do miana słownika biograficznego – co podkreśla z resztą redaktor we wstępie, ale może w ograniczonym zakresie być wykorzystany do takich celów. Każde z haseł zawiera imię i nazwisko patrona, daty jego życia, krótki (jedynie w przypadku bohaterów najbardziej związanych z Warszawą dłuższy) opis biograficzny oraz ulicę, instytucje, której jest patronem. Przy czym autorzy haseł (Stanisław Ciepłowski, Bożena Dybowska, Sławomir Górzyński, Aleksander Kopiński, Monika Kretschmerowa, Anna Mielecka, Grażyna Raj, Alina Sokołowska, Jerzy Waszkiewicz, Halina Wróblewska) dość dokładnie, współpracując z Urzędem Miasta Stołecznego Warszawy, opracowali hasła pod kątem położenia, zasięgu ulicy, czyli lokalizacyjnie według stanu prawnego na 31 grudnia 2002 roku.

Wprawdzie minęło od tamtej pory 16-ście lat, to jednak nadal słownik stanowić może źródło wiedzy o warszawskich patronach ulic, a także interesujące dzieło historycznie. Przez ten czas z pewnością pojawiły się w stolicy nowe ulice nazwane imionami i nazwiskami nowych patronów, a inne odeszły w niebyt. W tym także czasie na kilku portalach pojawiały się również zakładki, w których zamieszczano biogramy patronów warszawskich ulic. Bez względu jednak na to słownik w wielu przypadkach nie stracił na ważności.

Komu polecamy

Słownik patronów ulic Warszawy polecam każdemu, kto chociaż raz zastanawiał się nad życiorysem patrona swojej warszawskiej ulicy. Zapewniam jednak, iż tego typu dzieła nie należy traktować jedynie w kategorii zarezerwowanych dla mieszkańców Warszawy, bowiem zamieszczeni w publikacji patroni znajdą się w niejednym mieście w Polsce, a nawet za granicą. Każdy więc może skorzystać ze słownika szukając informacji biograficznych o patronie swojej ulicy.

Szczególnie polecam wspomniany słownik wszystkim nauczycielom historii, aby w oparciu o tą publikację przeprowadzili interesującą lekcję dotyczącą poznawania swojej małej ojczyzny, w tym patrona ulicy, na której mieści się ich szkoła. Z pewnością będzie to ciekawa lekcja także dla uczniów, zwłaszcza, gdy zostaną zapytani o patronów ulic położonych w pobliżu szkoły, do której chodzą.

 

Podstawowe informacje o książce

Redakcja: Stanisław Ciepłowski

Tytuł: „Słownik patronów ulic Warszawy”

Wydawca: DiG

Miejsce i rok wydania: Warszawa 2002

Liczba stron: 319 [1]