15 marca przypada rocznica zamordowania Gajusza Juliusza Cezara, wielkiego rzymskiego wodza, polityka, męża stanu, człowieka rozlicznych talentów, zdolności i umiejętności. Pomimo takiego pozytywnego wstępu, swego rodzaju laurki dla tego wybitnego wojennika, koniecznie należy patrzeć na Cezara jako wytrawnego polityka, który w dążeniu do celu nie cofnął się przed niczym, łącznie z tym, że cel uświęca środki, a polityce towarzyszy cynizm, brak skrupułów i mord. Chociaż Cezar kojarzy się przede wszystkim z Kleopatrą, Brutusem oraz podbojem Galii, to jednak jego życie to istny kalejdoskop imion, nazwisk, wydarzeń i miejsc, które można sklasyfikować w ramach alfabetu od A do Z.

 

A jak Antoniusz, ale także A jak Alezja.

Właściwie to Marek Antoniusz, bliski współpracownik Cezara, który jednak, gdy mordowano jego protektora w senacie 15 marca 44 roku p.n.e. wolał uciec niż pomóc jemu narażając się na niebezpieczeństwo utraty własnego życia. Później jednak zrehabilitował się, przyczyniając się do wymordowania lub popełnienia samobójstwa przez wszystkich spiskowców na życie Cezara.

Alezja była punktem zwrotnym w powstaniu galijskim przeciwko władzy rzymskiej na czele, którego stanął Wercyngetoryks. Bitwa wygrana przez Cezara w 52 roku p.n.e. jest przykładem wielkiego talentu militarnego rzymskiego wodza.

 

B jak Brutus.

Kolejny bliski współpracownik Cezara, syn jego kochanki Serwilli, a może nawet jego tajemniczy syn pozamałżeński. W każdym bądź razie Brutus był zakochany do tego stopnia w republice, iż stanął na czele spisku na życie swojego przyjaciela Cezara. Nie był to z resztą pierwszy raz, bowiem już kilka lat wcześniej w konflikcie Cezara z Pompejuszem, Brutus opowiedział się po stronie tego drugiego i zdradził następnie słynnego pogromcę Galii. Wreszcie Brutus jest adresatem ostatnich słów wypowiedzianych tuż przed śmiercią przez Cezara, gdy mordowano go w senacie 15 marca 44 roku p.n.e. „i Ty, Brutusie, przeciwko mnie?”.

Zabójstwo Cezara, malarz Vincenzo Camuccini

 

C jak Cezarion.

Jedyny syn Cezara zrodzony ze związku z królową Egiptu, Kleopatrą, chociaż nie wiadomo, czy przez Rzymianina został kiedykolwiek uznany. Historycy mają sprzeczne na ten temat poglądy, bowiem w testamencie Cezar uczynił swoim spadkobiercą wnuka swojej siostry, Oktawiana Augusta, późniejszego pierwszego cesarza imperium rzymskiego.

 

D jak długi (finansowe).

Cezar prowadził wyjątkowo drogi tryb życia, pełen kobiet, wystawnego, wręcz luksusowego spędzania wolnego czasu, ale przede wszystkim polityki cynicznej, brutalnej i podstępnej. Wszystko to powodowało u niego stałe długi. To z ich powodu Cezar zaangażował się w spisek Katyliny, polegający na dokonaniu zamachu stanu, zabiciu dwóch konsulów i przejęciu władzy w Rzymie. Gdy spisek wykryto, misterny plan zmierzający do wyzwolenia się z długów, runął. Rozwiązaniem na to był wyjazd Cezara do Hiszpanii dalszej w celu objęcia namiestnictwa tej prowincji. Wierzyciele do tego jednak stopnia bali się, że Cezar wyjedzie nie uregulowawszy długów, że nie chcieli go wypuścić z Rzymu. Ostatecznie wyjechał, a dzięki zwycięskim kampaniom, zdobył łupy, które umożliwiły mu uwolnienie się od kłopotów finansowych.

 

E jak Egipt.

Kraj, do którego Cezar przybył walczyć z Pompejuszem. Nad Nilem Cezar nie tylko zapewnił sobie jedynowładztwo (bowiem Ptolemeusz uśmiercił Pompejusza), ale także spłodził potomka z Kleopatrą, której pomógł uzyskać władzę.  

 

F jak Farsalos.

Miejsce bitwy w północnej Grecji, gdzie rozstrzygnęła się w 48 roku p.n.e. wojna domowa o władzę w imperium rzymskim. Cezar pokonał tam Pompejusza, który uratował się uciekając do Egiptu.

 

G jak Galia.

Prowincja rzymska podbita w całości przez Cezara w latach 57-55 p.n.e., która stała się punktem zwrotnym wyjścia Rzymu poza basen Morza Śródziemnego w głąb kontynentu europejskiego.

 

H jak Herodot Wielki.

Konsekwentnie rodzina Heroda wspierała Cezara i bliskich mu współpracowników. Ojciec Heroda, żydowski wielmoża, Antypater, pomógł Cezarowi uwolnić się w 47 roku p.n.e. z obleganej egipskiej Aleksandrii, którą otoczyły wojska Ptolemeusza oraz ludność miasta. Po śmierci Cezara, Herod w konflikcie o jego schedę wsparł Marka Antoniusza, żeby po klęsce tego ostatniego, zmienić front i ukorzyć się przed Oktawianem.

 

J jak Julia.

Córka Cezara. Będąc młodą kobietą poślubiła sporo od siebie starszego Pompejusza, rywala jej ojca do władzy w Rzymie. Była to ostatnia nić porozumienia między dwoma wpływowymi politykami. Gdy Julia zmarła w połogu po czterech latach wspólnego pożycia małżeńskiego, wojna domowa między Cezarem a jego zięciem była pewna.

 

K jak Kleopatra oraz Kalendarz.

Kleopatra, władczyni Egiptu słynąca nie tylko ze swojej wielkiej urody, ale także zmysłu politycznego. Kochanka Cezara, która urodziła mu ponoć jedynego syna, Cezariona. Po śmierci Cezara związała się z jego bliskim współpracownikiem, Markiem Antoniuszem. Razem prowadzili wojnę o władzę w imperium rzymskim, a gdy przegrali walkę z Oktawianem, popełnili samobójstwo.

Kalendarz słoneczny, zwany juliańskim, opracowany z inicjatywy Cezara. Pomimo śmierci swojego protektora kalendarz przetrwał i był w użyciu w Europie przez wiele stuleci, a nawet w niektórych krajach do dzisiaj obowiązuje.

Samobójstwo Kleopatry, malarz Guido Cagnacci

 

L jak Luca.

Miasto, gdzie w 56 roku p.n.e. odbył się zjazd triumwirów, czyli Cezara, Pompejusza oraz Krassusa. Mimo, iż triumwirat został odnowiony, faktycznie przestał istnieć. Dopełniła tego śmierć córki Cezara, Julii oraz śmierć Marka Krassusa w walce z Partami w Syrii.

 

M jak młodzieniec.

Takim właśnie 16-letnim młodzieńcem był Cezar, gdy zmarł jego ojciec, który doszedł do godności pretora. Osierocony Cezar, wraz z dwoma siostrami o imieniu Julia, musiał sobie jakoś radzić w brutalnym świecie rzymskiej polityki. Początki były dla niego więcej niż trudne, bowiem w 82 roku p.n.e. stracił majątek, który został mu skonfiskowany przez dyktatora Sullę, a on sam wyjęty spod prawa.

 

N jak Nikomedes.

Król Bitynii. Pod urokiem jego bogactwa i wschodniego przepychu pozostawał młody Cezar, gdy służył w armii Lukullusa na samym początku swojej wielkiej kariery polityczno-militarnej. Cezar do tego stopnia zachwycał się władcą Bitynii, że został jego kochankiem. Ponoć miał przechadzać się po sypialni Nikomedesa w damskim stroju.

 

O jak Oktawian.

Adoptowany syn Cezara, będący jego najbliższym męskim potomkiem, jako wnuk jego siostry. Po śmierci Cezara Oktawian został jego następcą, a z czasem pierwszym cesarzem. Ponoć Cezar dostrzegł w Oktawianie wielkiego polityka, ale zdaniem Marka Antoniusza poparcie dyktatora zawdzięczał wspólnemu sypianiu ze zdobywcą Galii.  

 

P jak Pompejusz.

Wielki rywal Cezara do władzy w imperium rzymskim. Na krótki czas związani byli związkami rodzinnymi, bowiem córka Cezara poślubiła Pompejusza w ramach umowy obu polityków. Po jej śmierci spór o władzę odżył między nimi ze zdwojoną siłą. Gdy Pompejusz został pokonany, Cezar popędził za nim aż do Egiptu. Tam jednak zapłakał nad konkurentem do władzy po tym, jak Egipcjanie przynieśli mu głowę Pompejusza. Cezar nazwał ich wtedy barbarzyńcami, a władcę kraju nad Nilem, Ptolemeusza XIII usunął z tronu w formie zemsty, zastępując go Kleopatrą.  

 

R jak rozwód.

Cezar rozwiódł się ze swoją żoną Pompeją po tym, jak zdradziła go z niejakim Publiuszem Klaudiuszem podczas misteriów poświęconych Dobrej Bogini w domu Najwyższego Kapłana. Chociaż Cezar utrzymywał, że żona go wtedy nie zdradziła, to po zakończeniu skandalu rozwiódł się z Pompeją. Tłumaczył wtedy do przyjaciół, że „jego żona musi pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami”.

 

S jak Serwilla.

Jedna z niewielu kochanek Cezara do związku, z którą się przyznawał. Owe przyznanie się spowodował zarzut Marka Porcjusza Katona, przyrodniego brata Serwilli, który oskarżył Cezara o zdradę kraju z powodu otrzymanego tajemniczego listu. W odpowiedzi Cezar poprosił Katona o publiczne odczytanie listu, który był napisany ręką Serwilli i okazał się zwykłym liścikiem miłosnym. W przypływie złości, po rozpoznaniu charakteru pisma właścicielki listu, Katon cisnął korespondencją w sprytnego Cezara, który uniknął konsekwencji politycznych.

 

T jak triumwirat.

Porozumienia zawierane między politykami dążącymi do zdobycia jak największej władzy w ramach imperium rzymskiego. Pierwszy został zawarty między Cezarem, Pompejuszem i Krassusem w celu zapobieżenia wojnie domowej w Rzymie. Ostatecznie konflikt o władzę wygrał Cezar, po tym, jak Krassus zginął podczas wojny z Partami, a Pompejusz został zamordowany w Egipcie.

 

W jak Wercyngetoryks.

Wódz Galów, który został pokonany przez Cezara po jednej z jego najbłyskotliwszych kampanii. Zaraz po triumfie Rzymianina w 46 roku p.n.e., który Gal musiał przymusowo uświetnić, Wercyngetoryks został uduszony w więzieniu.

Kapitulacja Wercyngetoryksa, malarz Lionel-Noël Royer

 

Z jak Zela.

Miejscowość w Azji Mniejszej, gdzie w 47 roku p.n.e. Cezar pokonał Farnacesa, króla Pontu. O swoim zwycięstwie słynny Rzymianin zawiadomił następnie senat wyrażając się w bardzo zwięzły sposób, zaledwie w trzech słowach „veni, vidi, vici”, czyli „przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem”.