1 sierpnia obchodzić będziemy 75 rocznicę wybuchu powstania warszawskiego. Z tej okazji przedstawiam fenomenalną książką za pomocą, której można wytłumaczyć dzieciom, czym było to tragiczne w skutkach wydarzenie. Publikacja ta, pt. „Fajna Ferajna”, została wydana nakładem Wydawnictwa BIS w 2015 roku, a jej autorką jest Monika Kowaleczko-Szumowska.

 

Treść

„Fajna Ferajna” to dzieło nietuzinkowe. Powstało ono w oparciu o relacje uczestników powstania warszawskiego, którzy przed laty, jako dzieci, przeżyli okropności tego wydarzenia. Bohaterami są mali warszawiacy: Mirek (10 lat), Jaga (17 l.), Jureczek (9 l.), „Miki” (13 l.), Kazimierz (14 l.), Basia (13 l.), „Hipek” (14 l.) i Halusia (10 l.). Na podstawie ich relacji, zachowanych w Archiwum Historii Mówionej Muzeum Powstania Warszawskiego, oraz rozmów czy listów, autorka odtworzyła przebieg losów małych bohaterów, zarówno z okresu okupacji, jak i przede wszystkim z powstania warszawskiego.

 

 

Jedno opowiadanie po drugim czytelnicy mają okazję zapoznać się z historią przyjaciół z „Fajnej Ferajny” oraz funkcjonowaniem warszawiaków w okupowanej stolicy Polski. Głównym elementem łączącym każde z opowiadań jest wspomniane powstanie warszawskie i to jak podczas niego radzili sobie mali bohaterowie książki.

 

Wartość książki

„Fajna Ferajna” jest niezwykle ważną publikacją przygotowaną dla dzieci i młodzieży. Czytelnicy dowiedzieć się mogą z niej, jak przebiegała okupacja Polski pod władzą Niemiec od 1939 roku oraz powstanie warszawskie. Skupię się zwłaszcza na tym ostatnim wydarzeniu. Autorka w opowiadania dzieci wplotła całą masę bardzo ważnych informacji historycznych, które pomogą zrozumieć:

  • czym było powstanie warszawskie – nie będzie dywagacji czy było potrzebne czy też nie;
  • kiedy wybuchło – 1 sierpnia 1944 roku;
  • jak przebiegało – walki na ulicach, nieraz o każdy dom czy mieszkanie, z czasem o całe dzielnice, a w końcu nawet pod ziemią w kanałach warszawskich;
  • skąd powstańcy brali broń – zdobywali na Niemcach, samo produkowali, ze zrzutów w postaci zasobników;
  • czym były zrzuty – ile z nich czerpali pomocy powstańcy;
  • jaka była rola kanałów podczas powstania – ucieczki do innych dzielnic nieopanowanych przez Niemców, przenoszenie meldunków;
  • jak warszawiacy radzili sobie z głodem – zapasy, plujzupa, to jedli, co zdobyli, czy zerwali;
  • co stało się po powstaniu z warszawiakami – wywiezienie ludności do Pruszkowa;

i wiele, wiele innych informacji. Wszystkie są one o tyle ciekawie przedstawione, że mimo chodem czytając o nich, dziecko dowie się ich i zapamięta na konkretnych sytuacjach.

 

Dodatkowym atutem dla dzieci i młodzieży jest to, że „Fajna Ferajna” została zekranizowana przez reżysera Tomasza Stankiewicza. Do zobaczenia informacje o filmie pod linkiem tutaj.

Natomiast w książkę można się zaopatrzyć na stronie Wydawnictwo BIS. Serdecznie zachęcam.

 

 

W książce „Fajna Ferajna” pojawia się wiele terminów, do których podane zostały wyjaśnienia po bokach stron książki. Wszystkie terminy historyczne lub językowe zaznaczone zostały dla wyróżnienia na czerwono. M. in. znajdziemy tam takie terminy historyczne jak:

  • furażerki;
  • sztukasy;
  • desant;
  • dzyndzaj;
  • pluton;
  • tyraliera;
  • gołębiarze.

Z językowych terminów, na które natrafimy czytając książkę Moniki Kowaleczko-Szumowskiej to m. in.:

  • Hitler kaput;
  • Klein Bandit;
  • Cheder;
  • Komm mal hier;
  • Nich verstehen.

 

Ilustracje

Autorką ilustracji jest Elżbieta Chojna. Zostały one przygotowane w wyjątkowy sposób. Przy czym „wyjątkowy sposób” należy rozumieć, jako taki tajemniczy, a zarazem bardzo prosty. Prostota uwidacznia się w zastosowaniu tylko kilku kolorów: czarnego, szarego, białego, czerwonego i bladego różu. W ten sposób ilustratorka maksymalnie oddała surowość wojny, powstania na kartach książki. Doskonale wkomponowują się one w te okropne wydarzenia, a skoro okropne, to musiały został przedstawione, jako mroczne, dramatyczne. W żadnym razie nie kolorowe, wesołe, powodujące pozytywne skojarzenia z uśmiechem czy radością. Zastosowując tylko pięć kolorów Elżbieta Chojna udowadnia, że nawet przy tak nielicznej palecie barw można stworzyć doskonałe ilustracje zachęcające same w sobie do przeczytania książki „Fajna Ferajna”.

 

Podsumowanie

„Fajna Ferajna” Moniki Kowaleczko-Szumowskiej to wartościowa publikacja dla dzieci i młodzieży, która wprowadzi je w trudną tematykę II wojny światowej. Zwłaszcza zapozna je z okropnościami okupacji i powstania warszawskiego, pokaże, czym były te wydarzenia i pomoże je zrozumieć. Przede wszystkim kluczowym jest również to, że książka ta, wydana staraniami Wydawnictwa BIS, powstała z perspektywy warszawskich dzieci, uczestników powstania warszawskiego, dla żyjących obecnie dzieci. Oby nigdy nie musiały one doświadczać tego, czym jest wojna.