Pokolenie tych, którzy pamiętają II wojnę światową poprzez swoje bezpośrednie uczestnictwo, jako żołnierze, powstańcy, lub pośrednio mimo woli obywatele, odchodzi z każdym rokiem. Relacje tych osób, nagrywane na różnego rodzaju nośniki lub spisywane, są bardzo ważne, jako żywy ślad historii. Bardzo wiarygodne, naznaczone traumą strasznych wydarzeń, stanowią fascynujące źródło poznawcze II wojny światowej. Gdy jeszcze okazuje się, że autor takich wspomnień, relacji, ma talent literacki i w interesujący sposób potrafi przedstawić wydarzenia globalnego konfliktu, jaki trwał w latach 1939-1945, to tym mocniej wzrasta zapotrzebowanie na tego rodzaju twórczość. Przykładem jest wydane nakładem Wydawnictwa Literatura dzieło „Asiunia”, którego autorką jest Joanna Papuzińska, słynna pisarka, wieloletnia wykładowczyni Uniwersytetu Warszawskiego.  

 

O czym jest książka „Asiunia”?

Autorka, Joanna Papuzińska, jako mała dziewczynka, pięcioletnia, przeżyła tragiczne w skutkach wydarzenia II wojny światowej, podczas których rozpadowi uległ jej rodzinny dom. Straciła bowiem matkę, którą zabrali Niemcy, następnie traci ojca i braci, a w końcu także swój dom.

 

Krok po kroku autorka opisuje nam swoje losy wnikając bardzo głęboko w swoją prywatność, swoje mocne i niezwykle przejmujące wspomnienia. Opis przeżyć Asiuni jest inny od tradycyjnych losów bohaterów II wojny światowej. Nasza bohaterka nie walczy z bronią w ręku, nie wpływa na działania zbrojne, nie pomaga nikomu przeżyć wojnę. Asiunia przeżywa po prostu swoje dzieciństwo tak, jak potrafi, jak umożliwia jej to wojna, brak jedzenia, zabawek, własnego kubeczka, kołderki czy poduszki. Zwykle czytając opis relacji tych, którzy przeżyli wojnę, zauważamy, że nie pojawiają się tam tego typu kwestie, a przynajmniej bardzo rzadko. Z pozoru wydawać się one mogą banalne, ale takimi nie są. Są one śmiertelnie poważne dla małego dziecka, które traci swój dom i musi tułać się po nieznanych sobie miejscach, często wśród nieznanych, lub bardzo przelotnie, osób, dalekich krewnych. Padają tutaj mądre rady, stwierdzenia, jak np. „adres jest najważniejszy” czy „bo jest wojna”. Nawet dziś, gdyby dziecko się zgubiło na ulicy, to znajomość adresu może mu uratować życie, oszczędzić niepotrzebnego stresu. 

 

 

Nam dorosłym może wydawać się to głupstwem, nie patrzymy na to oczami dziecka, natomiast dla młodego czytelnika książka „Asiunia” będzie niezwykle sugestywna. Zarazem publikacja ta będzie stanowiła fascynujący materiał do rozmów na temat wojny, zarówno II światowej, jak i każdej innej. Została ona wydana w ramach większej całości. Znalazła się wśród pozycji z serii „Wojny dorosłych – historie dzieci” obok takich znanych książek, jak „Mój Tato szczęściarz”, „Wysiedleni”, „Jadzia”, „Listy w butelce. Opowieść o Irenie Sendlerowej”, „Zaklęcie na „w”, „Jest taka historia … Opowieść o Januszu Korczaku”, „Czy wojna jest dla dziewczyn?” i innych napisanych przez wielu autorów.

 

 

Chociaż książka Joanny Papuzińskiej jest dla dzieci, to jednak – jak wspominałem – może również stanowić doskonały materiał poznawczy dotyczący wojny dla dorosłych, a zwłaszcza psychologów. Dziecko inaczej bowiem rozpatruje różne sprawy, zwłaszcza te traumatyczne wojenne. Wiele z tego, co widzi, zapamiętuje w inny sposób i inaczej przedstawia następnie dzieciom lub dorosłym. Mowa o dziecięcym spojrzeniu, szczerości czy potrzebach, które będą zupełnie inne podczas wojny u osób starszych.

 

 

Doceniona …

„Asiunia” nie tylko przekonuje swoim – doskonale czytającym się – tekstem, ale także pięknymi ilustracjami. Stanowią one świetne uzupełnienie treści. Wykonane zostały przez znanego ilustratora książek dla dzieci Macieja Szymanowicza. Z tych właśnie względów książka Joanny Papuzińskiej została doceniona zdobywając Nagrodę Literacką Miasta Stołecznego Warszawy, będąc objętą Honorowym Patronatem Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka oraz trafiając na Listę Skarbów Muzeum Książki Dziecięcej. Tak wartościową pozycję koniecznie należy przeczytać ze swoim dzieckiem lub swojemu dziecku, a następnie o niej porozmawiać i wytłumaczyć trudne wojenne kwestie. Gorąco polecam!

 

Zobacz także inne recenzje książek historycznych:

Podstawowe informacje o książce

Autor: Joanna Papuzińska

Tytuł: „Asiunia”

Wydawca: Wydawnictwo Literatura

Miejsce i rok wydania: Warszawa 2015

Liczba stron: 44 [4] s.